Een klacht indienen en|of aangifte doen

Meldingen en klachtenprocedures


SMPR is niet de organisatie die de meldingen of klachten behandelt, dat doen de aangesloten kerken zelf. Daarvoor zijn er klachtencommissies of colleges voor opzicht. SMPR ondersteunt slachtoffers en gemeenten/parochies.

SMPR heeft vertrouwenspersonen met wie slachtoffers in contact gebracht kunnen worden. De vertrouwenspersoon ondersteunt en begeleidt het slachtoffer in het proces om te komen tot een besluit al dan niet iets met de situatie te doen, bijvoorbeeld het besluit om een klacht in te dienen, het plaatselijk kerkbestuur in te lichten of om (vooralsnog) niets te doen.

Kerkrechtelijke procedures


Melding bij de kerkenraad / het plaatselijk bestuur
Het kan zijn dat u niet meteen een klacht wilt indienen, maar eerst het plaatselijke kerkbestuur op de hoogte wilt stellen van het gebeurde. Het doen van een melding over seksueel misbruik in een pastorale relatie bij het plaatselijke kerkbestuur gebeurt door schriftelijk of persoonlijk een lid daarvan in te lichten, bijvoorbeeld de voorzitter. Het slachtoffer kan dat zelf doen of iemand anders namens het slachtoffer. Het lid van het plaatselijke kerkbestuur zal dan het kerkelijke protocol voor situaties van seksueel misbruik in pastorale relaties volgen. Gebeurt dat niet, dan kan het slachtoffer/de melder het lid daarop wijzen.
Het slachtoffer/de melder kan vragen om anonimiteit. Dan wordt afgesproken dat slechts een beperkt aantal mensen de naam van het slachtoffer mag weten, in eerste instantie bijvoorbeeld alleen de leden van het dagelijks bestuur/moderamen. Hun ambtsgeheim zorgt ervoor dat de naam van het slachtoffer niet naar buiten komt.
Bij een mondelinge melding maakt degene die de melding ontvangt een verslag en krijgt het slachtoffer/de melder de gelegenheid te controleren of de inhoud klopt. Wordt er geen verslag gemaakt dan kan daarom gevraagd worden. Het dagelijks bestuur/moderamen biedt het slachtoffer pastorale zorg aan. Het dagelijks bestuur/moderamen volgt nu het protocol van het eigen kerkgenootschap.

Klacht bij een klachtencommissie of college voor opzicht
Omdat het misbruik in een kerkelijke situatie heeft plaatsgevonden, is het voor veel misbruikten belangrijk dat de kerk er een uitspraak over doet.
Ieder kerkgenootschap heeft eigen kerkelijke regels. Daardoor hebben de verschillende kerkgenootschappen ook verschillende klachtenprocedures.

Een klacht over seksueel misbruik in een pastorale relatie indienen bij een klachtencommissie of college voor opzicht gebeurt door het schrijven van een brief of e-mail waarin in elk geval staat tegen wie de klacht wordt ingediend en waarover, wat de positie in de kerk is van de aangeklaagde, in welke periode het gebeurde heeft plaatsgevonden en welke schade de klager heeft ondervonden. Het adres van de klachtencommissie of college voor opzicht is op te vragen bij de eigen kerk. Zo nodig kan SMPR dit voor u doen.

Onderdeel van de klachtenprocedure is hoor en wederhoor van klager en aangeklaagde. Dat vindt plaats in elkaars aanwezigheid, tenzij de klager vooraf aangeeft dit niet te willen. In dat geval kan het verzoek worden gedaan apart gehoord te willen worden. De leden van de commissie of het college hebben ambtsgeheim. De vertrouwenspersoon of een andere raadspersoon van de klager mag bij het horen aanwezig zijn. De klager kan verzoeken dat zijn of haar naam in schriftelijke stukken niet wordt vermeld.

Wanneer de commissie of het college de klacht gegrond vindt, kan het de aangeklaagde een maatregel opleggen. Dat kan variëren van een terechtwijzing of vermaning tot schorsing voor bepaalde of onbepaalde tijd of tot ontzetting uit het ambt. Beide partijen hebben de mogelijkheid in beroep te gaan.

Het kan zijn dat het plaatselijke kerkbestuur zelf besluit een klacht in te dienen. In die situatie is het slachtoffer getuige.

Verjaring
Situaties van seksueel misbruik in pastorale relaties verjaren niet. Ook later nog kan een klacht worden ingediend of kan een melding bij de kerkenraad worden gedaan. Hoe meer tijd er is verstreken, hoe lastiger het wel is om bewijzen te verzamelen.

Anonimiteit
Het is mogelijk een melding te doen of een klacht in te dienen zonder dat de naam van het slachtoffer breed bekend wordt. Als slachtoffer is het belangrijk om de wens tot anonimiteit waar nodig steeds te benadrukken. In de praktijk blijkt dat het zeker mogelijk is dat alleen ambtsdragers met een ambtsgeheim en medewerkers van en namens SMPR met een beroepsgeheim weten om wie het gaat en dat de naam van de het slachtoffer niet bekend wordt bij gemeenteleden.

Wat zegt de wet?


Volgens de Nederlandse wetgeving is seksueel misbruik strafbaar.
Artikel 249 van het Wetboek van Strafrecht zegt:

  1. Hij die ontucht pleegt met zijn minderjarig kind, stiefkind of pleegkind, zijn pupil, een aan zijn zorg, opleiding of waakzaamheid toevertrouwde minderjarige of zijn minderjarige bediende of ondergeschikte, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.
  2. Met diezelfde straf wordt gestraft:
    a) de ambtenaar die ontucht pleegt met een persoon aan zijn gezag onderworpen of aan zijn waakzaamheid toevertrouwd of aanbevolen;
    b) de bestuurder, geneeskundige, onderwijzer, beambte, opzichter of bediende in een gevangenis, rijkswerkinrichting, rijksinrichting voor kinderbescherming, weeshuis, ziekenhuis, of instelling van weldadigheid, die ontucht pleegt met een persoon daarin opgenomen;
    c) degene die, werkzaam in de gezondheidszorg of maatschappelijke zorg, ontucht pleegt met iemand die zich als patiënt of cliënt aan zijn hulp of zorg heeft toevertrouwd.

 

Strafrechtelijke procedure


Het is hulpverleners aldus wettelijk verboden seks te hebben met hun cliënten of patiënten. Pastores, ambtsdragers en kerkelijk medewerkers vallen ook onder deze wet. Daarom kunt u er ook voor kiezen aangifte te doen bij de politie. Dit kan leiden tot een strafrechtelijk onderzoek.
Eventueel kan (via een civiele procedure, zie hieronder) een eis tot schadevergoeding bij de strafzaak gevoegd worden.

Ook bestaat de mogelijkheid het misbruik bij de politie te melden zonder aangifte te doen. Dat kunt u bijvoorbeeld doen wanneer u (nog) geen aangifte wilt of durft te doen. De politie is dan op de hoogte en kan eventueel uw gegevens koppelen aan die van anderen. Van een melding kan in een later stadium alsnog een aangifte worden gemaakt.
U kunt de politie ook om advies vragen. U hoeft dan geen gegevens te verstrekken, maar kunt in een informatief gesprek wel de mogelijke strafbaarheid van het gebeurde peilen.

Na een aangifte liggen beslissingen over de behandeling van de zaak niet meer bij u. Politie en justitie nemen vanaf dat moment de beslissingen. U bent getuige geworden.

Na aangifte volgt een politieonderzoek. Als dit onderzoek voldoende bewijsmateriaal oplevert, volgt een rechtszitting. Indien de rechter het misbruik bewezen acht, zal de aangeklaagde een straf opgelegd worden.

Als u een kerkelijke procedure begint en tegelijk aangifte doet, betekent dit vaak dat de behandeling van de kerkelijke zaak wordt uitgesteld tot na de uitspraak in de strafrechtelijke zaak.

Civiele procedure
 

Wie schade aanricht, moet die schade vergoeden. Dat staat in het Burgerlijk Wetboek. Seksueel misbruik is niet alleen pijnlijk, het is vaak ook erg duur. Soms heeft de misbruikte therapeutische hulp nodig en dat kan aardig in de papieren lopen. Of er zijn andere kosten. Bij een civiele procedure vraagt u de rechter om de veroorzaker de schade te laten betalen.

Een civielrechtelijke procedure kan alleen worden aangegaan met behulp van een advocaat. Wanneer u in het gelijk wordt gesteld, moet de aangeklaagde meestal ook de daarvoor gemaakte kosten vergoeden. Een civiele procedure levert geen erkenning van het misbruik op, alleen erkenning van geleden schade, door een onafhankelijke rechter. Een civielrechtelijke procedure is gemakkelijker te winnen als eerst door de strafrechter de schuld is vastgesteld.

Waarmee kunnen wij u helpen?

Vereist

Wilt u liever anoniem blijven? Dat mag. Vult u dan geen naam, telefoonnummer en e-mailadres in. We kunnen dan uiteraard geen contact met u opnemen. Wilt u dat later toch graag, stuurt u ons dan gerust een nieuw bericht.

Indien u via het formulier contact opneemt, wordt u zo spoedig mogelijk teruggebeld of gemaild.

U kunt ook contact opnemen indien u vragen heeft over seksueel misbruik in kerkelijke relaties. Of wanneer u het gevoel heeft of signalen hoort dat er iets niet klopt(e) in de omgang met een gezagsdrager in de kerk.
 

Contactgegevens

Coördinator: Sophie Bloemert
Postbus 6028
3503 PA Utrecht
telefoon: 030-3038590
e-mail: info@smpr.nl

Bezoekadres: Joseph Haydnlaan 2a, 3533 AE Utrecht